Imiona słowiańskie

Imiona słowiańskie
Za : Mały słownik kultury dawnych słowian red. Lech Laciejewicz Warszawa 1989 Wiedza Powszechna, str 145-146
Nazwy osobowe (antroponimy) stanowią część antroponimii indoeuropejskiej i podobnie jak imiona indoeuropejskie dzieli się je najczęściej na:
1.złożone, czyli dwuczłonowe
2. niezłożone, czyli jednoczłonowe powstałe jak si…ę przyjmuje w wyniku skracania jednoczłonowych
3.pokrywające się z wyrazami pospolitymi , użytymi w funkcji imion
4.Za najstarsze uważa się imiona dwuczłonowe, niezwykle archaiczne pod względem słowotwórczym na gruncie języka słowiańskiego, które bardzo wcześnie zatraciły właściwość tworzenia złożeń w wyrazach pospolitych. Sąto imiona takie jak : Dobromir, Stanisław, Wojciech, Mirosława. Większość imion słowiańskich tej kategorii ma dokładne odpowiedniki znaczeniowe w imionach innych języków indoeuropejskich przekazanych z epoki starożytnej np. w sanskrycie, staroperskim starogreckim i celtyckim. Podkreśla się uroczysty, podniosły charakter tych imion. Znalazła w nich wyraz wiara w magiczną moc słowa, a zwłaszcza nazwy. Imię nadane dziecku zapewne przy zastosowaniu obrzędów religijnych, miało być dla niego pomyślną wróżbą, błogosławieństwem, życzeniem cech i wartości podanych w imieniu. W związku z tym imiona miały określone znaczenie, były zrozumiałe. Dziedziczono imiona, a wnukom nadawano imiona dziadków. Mogło się zdarzyć, że chciano w jednym imieniu utrwalić pamięć obu dziadków po mieczu i kądzieli. Jako człony imion złożonych mogły występowaćczasownik +rzeczownik np. Chwalibóg, Mścidrug, Dzierżykraj lub rzeczownik + przymiotnik np. Bartumiła, Goscirad.
5.W drugą grupę ujmu8je się imiona niezłożone nazywane też pieszczotliwymi będące zdrobnieniami pełnych imion dwuczłonowych. Stanisław - Stan Stanik, Stanisz, Stach, Staszek. Zwyczaj skracania imion jest prastary poświadczony już w staroindyjskim i starogreckim. Imie Mieszko ma być właśnie takim skrótem. Imiona skrócone miały się stać podstawa nazwisk (Budzisz , Miłosz, Sławek Świętek)
Trzecia grupa imiona pokrywająca się z nazwami pospolitymi, mogą to być określenia osób od zawodów, cech charakteru, części ciała , zwierząt, roślin, przedmiotów: Rybak, Mruk, Broda, Wróbel. Imiona słowiańskie w nieprzerwanym użyciu najobficiej zachowały się u Chorwatów i Serbów.

Hunowie

Za : Mały słownik kultury dawnych słowian red. Lech Laciejewicz Warszawa 1989 Wiedza Powszechna, str. 143

Hunowie - koczowniczy lud azjatycki pochodzenia tureckiego, wystepujacy w II-III w. na pograniczu Europy i AzjiOk 375 r. po podboju państwa gockiego Hunowie stworzyli wieloetniczne państwo między Wołgą a Dniestrem powodujac znaczne przemieszczenie za zachód ludów germańskich i irańskich W początkach V w. objęli swym władaniem obszary od Kaukazu po Łabe prawdopodobnie łącznie z południową Polską. Usiłowali też podporządkować sobie słowian Antów. Sladem Hunów i sprzymierzonych z nimi plemion irańsko-germańskich są groby ze zdeformowanymi czaszkami typu mongoloidalnego. Wielkie grobowce Hunów odkryto na Ukrainie w Kotlinie Karpackiej i sporadycznie na Śląsku oraz Małopolsce (Jakuszowice k. Pińczowa) Wraz z Hunami penetrowali tam Alanowie i Germanowie, którzy w południowej Polsce przetrwali aż do połowy VIw. (dobrodzieńska grupa). Władca Hunów Attyla dokonał podboju Panonii i uderzył na zachodnią część imperium rzymskiego ulegając w 451 na Polach Katalunijskich w Galii, lecz w 452 splądrował Italię. Po jego śmierci w 454 państwo Hunów uległo rozbiciu wskutek buntu plemion germańskich. Hunowie osiągnęli w swym rozwoju etap rozwiniętej demokracji wojennej, na czele państwa stało początkowo kilku przywódców, w tym dwaj chanowie o władzy dziedzicznej w końcu zaś absolutny władca Attyla. Podstawę bytu Hunów stanowiło pasterstwo oraz grabieżcze najazdy, w póżniejszym okresie obserwujemy przechodzenie na osiadły tryb życia, do dużego znaczenia doszły zbrojne drużyny oraz plemienna arystokracja, która otrzymała nadziały ziemi wraz z niewolnikami i korzystała z łupów oraz danin opłacanych przez podbite ludy. Znaczą rolę odgrywały oddziały złożone z podbitych plemion. Podstawową bronią hunów był łuk refleksyjny typu wschodniego, jednosieczny miecz (sax) i wąski miecz dwusieczny. Najazd Hunów na ziemie południowej Polski gdzie rozpoczęły się krystalizować formy wczesnopaństwowe, spowodował tam regres rozwojowy. Prawdopodobnie od Antów przyswoili sobie Hunowie określenie dla pitnego miodu, piwa i stypy (strawa).

Żródło: Imperia i barbarzyńcy, Peter Heather, Poznań 2010 , str 237, "Opis Hunow przez Ammiana:
Żyją oni tak prymitywnie ze nie znaja ognia ni strawy warzonej żywiąc się korzonkami dzikich roślin i na poł surowym mięsem które ogrzewaja nieco trzymając miedzy udami a konskim grzbietem. Nie maja budynkow by się schronic chocby chat z trzciny plecionych . Wędrują swobodnie po górach i lasach od kolebki odporni na zimno glod i pragnienie. Gdy raz wdzieja jaka nedzna koszule nie ściągają jej dopóki sama nie zbutwieje i rozpadnie się \Żaden ziemi nie orze . Nie maja stalych siedzib domow prawa ani ustalonego sposobu zycia mieszkaja zas jak uchodzcy w wozach."

Alanowie

Alanowie
Za: Mały słownik kultury dawnych słowian red. Lech Laciejewicz Warszawa 1989 Wiedza Powszechna, str 12-13
"Koczownicze plemiona irańskie, żyjące między Donem a Kaukazem, spokrewnione lub utożsamiane z Roksalanami, Wysoki poziom osiągnęło u nich garncarstwo, metalurgia i jubilerstwo, pozostawili liczne groby katakumbowe, pod kurhanami, Podejmowali wyprawy ku wschodnim prowincjom Rzymu Ok. 360 r weszli w skład imperium Hunów, Część Alanów wraz z Wandalami napadła na Germanię i Galię przechodząc do Hiszpani gdzie w 418 r. uległa rozbiciu przez Wizygotów, resztki Alanów osiadły w półn. Afryce. Alanowie stanowili zapewne cz…eść kultury czernichowskiej i grupy dobrodzieńskiej. W Vii-X w. część Alanów wchodziła w skład chazarskiego chaganatu część zaś prowadziła wojny z Bizancjum i Chazarami." Jak widać trudno Alanów jednoznacznie zidentyfikować.
http://www.histurion.pl/historia/starozytnosc/art/alanowie_protoplasci_legendy_krola_artura_.html
http://www.poselska.nazwa.pl/wieczorna2/lechia/czy-alanowie-mogli-byc-przodkami-polan-historia-od-i-w-ne-do-roku-413-ne

Scytowie - Scyths i Scythia

Scytowie
Za : Mały słownik kultury dawnych słowian red. Lech Laciejewicz Warszawa 1989 Wiedza Powszechna, str. 349-350
Scytowie – koczownicze plemiona pochodzenia irańskiego, przybyłe ze wschodu zamieszkiwały północne wybrzeża M. Czarnego w VII-III w. p.n.e. mniejsze grupy przetrwały na Krymie do II w. n.e. Poznani dzięki odkryciom archeologicznym i przekazom greckim które wymieniają ich w początkach VII w pne w związku z wojnami z Kimmerami oraz pochodem do Azji Mniejszej gdzie ok. 670 pne panowali przez 28 lat Od połowy VII zajęli stepy Nadczarnomorza od Donu do Dniestru a następnie do ujscia Dunaju wypierając stamtąd Kimmerów. Według Herodota dzielili się na kilka ugrupowań: między Dnieprem a Donem żyli Scytowie królewscy, na zachodzie od dolnego Dniepru i na Krymie Scytowie koczownicy obok nich i częściowo z nimi między Infułą a Dnieprem Scytowie Scytowie rolnicy zaś na Podolu i Wołyniu Scytowie oracze. Ostatni zaliczeni zostali wyłącznie na podstawie podobieństwa kulturymaterialnej i zwyczajów nie zaś przynależności etnicznej. Mamy prawdopodobni9e do czynienia m.in. z ludnością prasłowiańską , potomkami kultury czarnoleskiej. Podstawę gospodarki pierwszych ugrupowań Scytów stanowiła pasterska hodowla bydła i koni. U dwu dalszych – uprawa ziemi i hodowla, ponadto znane były wielkie grody Kamienskoje, Bielskoje będące ośrodkami politycznymi oraz centrami produkcyjno-wymiennymi. Styl zoomorficzny w sztuce – wyobrażenia jeleni i drapieżników ok. 500 r najechali ziemie polskie. Od II w pne większa część Scytii uległa Sarmatom.

Żródło: Imperia i barbarzyńcy, Peter Heather, Poznań 2010, Str. 23 "... dalej za ziemiami germańskimi rozciąga się Scytia – terminologiczny worek , do którego antyczni geografowie wrzucali wszystkie krainy Niziny Wschodnioeuropejskiej od Wisły i Karpat po Wołge i Kaukaz. W greckiej tradycji geograficznej i etnograficznej Scytia była synonimem mroźnej dziczy, archetypem „inności” Mieszkańcom tej okropnej Krainy przypisywano wszelkie wyobrażalne dzikie zachowania: oślepianie, skalpowanie, i obdzieranie ze skóry tatuowanie ciała, a nawet o zgrozo! Picie wina nierozcięczonego wodą."

Ragnarok

Ragnarok -zmierzch bogów - to ostateczna bitwa, która rozegra się pomiędzy bogami, a połączonymi siłami: gigantów z południa (prowadzonych przez Surta), gigantów z północy pod wodzą Thyrma oraz wszystkich potworów Lokiego.
Koniec świata poprzedzi epoka topora oraz epoka miecza. Po nich to nadejdzie epoka wiatru i epoka wilka, które to z kolei poprzedza nieuchronną zgubę dnia Ragnarok. Zima bedzie trwać nieustannie przez trzy lata. W tym to też czasie Midgard bedzie w stanie nieustających wojen. Ojciec i syn staną w bitwie na przeciw sobie. Rodzeństwa będą żyć w kazirodczych zwiazkach a matki porzucą swoich mężów i będą uwodzić swoich własnych synów.
O nastaniu Ragnaroku ma świadczyć nastanie ciemności, wywołane przez połknięcie słońca przez wilka Skolla. Sam Loki zerwie kajdany by stanąć na czele swoich sił i walczyć z Asami. Bohaterowie z Walhalli ramię w ramię z bogami ruszą na pola Vigrid, gdzie rozegra się ostateczna bitwa. Skutkiem Ragnarok będzie śmierć starych bogów, świat przez nich stworzony przestanie istnieć i nastanie nowy porządek...
Wydarzenie to najlepiejej przedstawia przepowiednia wieszczki Heid:
,,Nadejdzie straszliwa zima Fimbul kiedy człowiecze zło dojdzie do szczytu. Brat zabije brata, syn nie oszczędzi ojca, ludzie zatracą swą godność. Tej straszliwej zimy szaleć będą śnieżyce, zawieje, mróz nieustępliwy zetnie ziemie, rozhulają się ostre wiatry, a słońce nie da ciepła. Ta zima Fimbul bedzie trwać trzy lata. Na wschodzie, w żelaznym lesie, siedzi zgrzybiała wiedźma, lgną się szczenięta Fenrira i wilk, który połknie słońce. Jego strawą będzie życie przeznaczonych na śmierć ziemian, których krwią spryska niebiosa. [...] Widzę wilka Skolla, który w tym dalekim dniu połknie słońce i ksieżyc też zaginie, a gwiazdy zbryzga krew. Ziemia się trzęsie, drzewa i skały padają i wszystko niszczeje. Daleko w Jotunheimie czerwony kogut Fjalar głośno pieje. Inny kogut złotopióry pieje nad Asgardem. Wszystkie więzy zostają zerwane, wilk Fenrir wyrwał się na wolność, morze wdziera się na ląd, a Jormungand, wąż Midgardu, wypływa na brzeg. Zrywa się z kotwicy statek Naglafar. Zrobiony jest z paznokci zmarłych, a więc kiedy mąż umiera, obcinajcie mu paznokcie, żeby długo budowano statek. Ale teraz widzę, jak unosi sie po wodach potopu, a kieruje nim olbrzym Hymir. Fenrir zbliża się, rozdziawiwszy paszczę, Jormundgand zaś rozpryskuje truciznę po morzu i powietrzu. [...] Rozwierają sie niebiosa i w płomieniach schodzą z nich synowie Muspell. Prowadzi ich Surt z ognistym mieczem, a kiedy jadą po Bifroscie, most załamuje sie pod nimi i spada na ziemię, potrzaskany w kawałki. Loki także jest wolny i spieszy na równinę Vigrid. Obaj z Hymirem wiodą na bitwę olbrzymów szronu. Wszyscy poplecznicy Hel idą za Lokim. Garm, pies piekiel, szczeka zajadle przed pieczara Gnipa, a jego pysk lsni krwią. Słyszę, jak Heimdall we wrotach Asgardu trąbi na rogu Gjallar. Jego głos czysty i ostry rozbrzmiewa po wszystkich światach, otrąbiając Dzien Ragnaroku. Gromadzą się Asowie, Odin po raz ostatni jedzie do źródła Mimira. Drzy Yggdrasil, drzewo świata, niebiosa i ziemia. A teraz widzę, jak Asowie kładą zbroje i jadą na pole bitwy. Pierwszy jedzie Odin w złotym hełmie i jasnej zbroi, na rumaku Sleipnirze, z oszczepem Gungnirem w reku. Jedzie na wilka Fenrira. Thor jest u jego boku, wymachujac Mjollnirem, ale nie może nic pomóc Odinowi, bo poświęca wszystkie siły walce z Jormungandem. Frey walczy przeciw Surtowi, bój trwa długo, w koncu Frey pada. Ach, nie poleglby, gdyby miał w dloni swój miecz. Ale oddał go Skirnirowi. Och, jak głośno szczeka Garm w pieczarze Gnipa! Teraz sie zerwał i napadł na Tyra. O, gdyby Tyr miał dwie ręce, trudno byłoby Garmowi go kąsać, ale teraz jeden drugiego kładzie trupem. Thor zabija węża Midgardu, jest to czyn tak wielki, że równego mu nie dokonał nikt przedtem i nikt nie dokona później. Odchodzi od miejsca swej walki, ale po dziewięciu krokach pada na ziemię, bo potężny jest jad, którym prysnął na niego Jormungand. Odin i Fenrir wciąż sie zmagają ze sobą, ale w końcu wilk odnosi zwycięstwo i pożera Odina. Vidar spieszy pomściś ojca i stawia stopy na dolnej szczęce Fenrira. Chroni jego nogę but ze skrawków ludzkiej skóry, ścinanej z pięt. Toteż jeżeli człowiek chce pomóc Asom, powinien ją często ścinac i odrzucać. Vidar chwyta za szczęki wilka i rozdziera mu paszczę. Taki jest koniec Fenrira. Loki toczy bój z Heimdallem, zabijają się nawzajem i obaj padają na ziemię. Surt rzuca ogień na ziemię i świat ginie w pożodze. Zstępuje ciemność i nie widzę już nic więcej.''

* Przepowiednia napisana przez Roger Lancelyn Green wedle starych poematów i podań

Awarowie - Avars

Józef Wojtanowicz, Europejska przestrzeń geograficzno-kulturowa, Lublin 2008 str. 21-23
Awarowie-plemię koczownicze pochodzące z Azji Środkowej. Bywali utożsamiani z ludem Żuan-Żuan z kronik chińskich lub wschodnim odłamem Hunów. Prawdopodobnie jednak wywodzili się z ugryjskich plemion północnego Kazachstanu. W 558 r. weszli w kontakt z Bizancjum. Pod ich knowaniem podejmowali wyprawy na terytorium Antów. Awarowie wyprawiali się też przeciwko państwu frankońskiemu w latach 562 i 567. W starciach z plemionami germańskimi przyczynili się do upadku państwa Gepidów nad rzeka Cisą. W 568 r zajęli Nizinę Panońską. Podporządkowali okolicznych Słowian. W przymierzu z nimi podejmowali wyprawy łupiezcze na Bizancjum. a w VII w. na treny Italii i Dalmacji. W początkach IX wieku zniszczeni przez państwo frankońskie zostali wasalami Karola Wielkiego i ich państwo zostało dzielnicą Cesarstwa pod nazwą Avaria. Ostatnia wzmianka o Awarach pochodzi z 822 r. Njsłynniejszy chagan(władca) Awarów nazywał się Bajan panował w latach 565 -602. Pomiędzy Awarami i Słowianami istniały nieodgadnione do dziś zależności. Niektórzy słowianofile dopatrują się w nazwie południowych Niemiec - Bawarii jakichś związków z Awarami, jednak Wojtanowicz podaje germańskie plemię Bawarów/Bajuwarów. Ta druga nazwa jednakowoż niewymownie kojarzy się z koleji z przywoływanym wcześniej władcą awarskim Bajanem. Zestawiając to z informacją podawaną przez Wojtanowicza o ekspansji słowian od VIII w w rejon Bawarii aż do XII w. nie sposób zagadnienie to pozostawić bez znaku zapytania. Zwłaszcza że Bawaria do dziś pozostała kulturowo i mentalnie inna od pozostałej części Niemiec. Pytanie zasadnicze jakie relacje mogły łączyć Awarów i Bawarów? Czy Bawarowie byli w jakiś sposób skoligaceni z Awarami? Czy jest możliwe by zbieżność nazwiennicza była zupełnie przypadkowa? Na to ostatnie pytanie wydaje się że należy odpowiedzieć negatywnie. To nie może być tylko przypadek. Jednak nie da się odpowiedzieć czy były jakieś więzy między nimi na poziomie genetyczno-kulturowym. Pewnikami są tu jedynie: bliskie sąsiedztwo, kulturowa odmienność Bawarów od reszty plemion germańskich która przetrwała do dziś.

Ciekawe informacje w tym kontekście możemy wynieść z książki Geneive Buhrer-Thierry ; Imperium Karola Wielkiego w przekładzie Beaty Spieralskiej, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa 2004. Na stronach 40-50 czytamy że od 757 roku rządził w Bawarii niejaki Tasillon podobno kuzyn Karola. Niezależna polityka Tassilona nie w smak była Karolowi i wymusił on poddańcze gesty na Tassilonie. Następnie udowodnił że Tassilon spiskuje przeciwko Frankom z Awarami ludem jeźdźców przybyłym z Azji środkowej i zamieszkującym równinę naddunajską. Karol zamienił karę śmierci Tassilona na dożywotnie osadzenie w klasztorze, a w 794 r. zrzekł się wszelkich praw w imieniu swoim i rodziny do Bawarii. Karol wtedy oddał Bawarię bratu swojej żony (czyli szwagrowi)Geroldowi. Niestety autor nie podaje szczegółów pochodzenia samego Tassilona a szkoda bo należałoby przyjrzeć się jego rodowi, gdyż lakoniczne stwierdzenie że był kuzynem Karola (i to kotekstonalne) jest głęboko nieprzemawiające. Aneksja Bawarii naraziła Franków na bezpośredni kontakt z Awarami. Wiele kampanii Karola doprowadziło w końcu do zdobycia fortecy Awarów w której przechowywali ponoć bajeczne skarby . Zburzenie Ringu Awarów miało mieć miejsce w roku 796. Do wywiezienia skarbów potrzebowano ponoć 15 wozów każdy zaprzężony w 4 woły. Za podbojem poszły misje ewangelizacyjne na Awarów i Słowian...
Hipotetyczny obszar opanowany przez Awarów:

Z nieznanego niestety opracowania, podaję:
Awarowie- lud turecko- ałtajski, żyjący niegdyś w stepach wschodnioazjatyckich i znany u Chińczyków pod nazwą Żuan - żuan.
• W VIw. zawładnął on ogromnymi obszarami od gór Tien- szan na zachodzie az do grzbietu Chin- gan i wielkiego muru chińskiego na wschodzie.
• Na tym terenie powstał związek plemienny, a potem państwo z władcą- chaganem.
• Panstwo zostało rozbite w 552 r. przez Turków ałtajskich
• część Awarów wywędrowała na zachód az nad Morze Kaspijskie. stamtąd podejmowali wyprawy przeciw sąsiednim ludom, atakując m.in. słowianskich Antów, a nawet wprawiali się nad Łabę i atakując Franków. W ślad za nimi postępowali Turcy, co wzmagało napór Awarów na zachód
• Awarowie zostali ściągnięci- jako sprzymierzeńcy cesarza Justyniana nad dolny Dunaj – mieli być wykorzystani w walce z germańskim państwem Gepidów.
na czele Awarów stanął chagan Bajan – w 567r mieszkający w Panonii Longobardowie weszli z nim w sojusz przeciwko Gepidom.
Gepidzi poniesli klęskę, ich tereny zostały podzielone między Longobardów i Awarów- którzy w ten sposób zajęli tereny dzisiejszych Węgier między Cisną a Dunajem.
• pod awarskim naciskiem, w 568r. Longobardowie opuścili Panonię i ruszyli do Italii. Awarowie zajęli ich terytoria.
• pod koniec VIw. Konstantynopol zył pod nieustanną groźbą ataku Awarów
część ludów słowianskich została ujarzmiona przez Awarów, zmuszona do licznych danin i powinności, m.in. do wypraw wojennych. inni Słowianie dobrowolnie wchodzili w sojusz z najeźdźcą , by wziąć udział w wyprawach łupieżczych na cesarstwo.
• w 582 r. Awarowie zdobyli Sirmium- starą twierdzę rzymską broniącą granicy Dunaju.
• ekspansji słowiańsko – awarskiej na chwile polożył kres cesarz Maurycy (klęska pod Viminatium- 600r i nad Cisą)
• w 602 Słowianie i Awarowie weszli do Istrii, ok. 612-614 zdobyli i zburzyli szereg miast na wybrzeżu Adriatyku
• w 626r Awarowie zaatakowali od lądu i morza Konstantynopol i z trudem zostali odparci od murów stolicy
• potęga Awarska zaczyna się załamywać już w VII w.
623r- powstanie ujarzmionych Słowian, na jego czele stanął Samon - zdołał pokonać Awarów i stworzyć organizację państwową (państwo Samona)
Powstanie tego państwa zachwiało potęgą Awarów, którzy – wkrótce zagrożeni także ze wschodu przez Bułgarów- nigdy nie odzyskali dawnej siły.
• ostateczny cios Awarom zadaje ekspansja Franków – Karol Wielki podejmuje dwie wyprawy: 791 i 795 ; rozbija ich doszczetnie, zdobywa siedzibę chagana a reszte Awarów uzaleznia od siebie.
• niedługo potem słuch po Awarach w Panonii zaginął.
Awarowie którzy nie zginęli zostali wchłonięci przez ludność słowiańską lub Bułgarską, nieliczni dotrwali do przybycia Madziarów i weszli w skład narodu węgierskiego.


Podstawę bytowania Awarów stanowiła hodowla niewielkich stad zwierząt i podbój ludności osiadłej.
Oprócz lęku i destrukcji Awarzy wnosili do Europy społeczne, materialne i duchowe pierwiastki kultur Orientu.
W kronice Fredegara z poł. VIIw zanotowano, ze Awarowie spędzali zimy w osiedlach słowiańskich „ brali do łoża żony Sklawów i córki ich, a poza wszystkimi innymi udręczeniami Sklawowie płacili jezcze daniny”


1. okres wczesnoawarski 568r. –650r.
2. okres środkowoawarski 650r. – 710r.
3. okres późnoawarski 710r. – pocz. IX w.


Obszar:

• pd. Słowacja
• zach. Rumunia
• pn. Serbia
• Chorwacja
• dolna Austria- Wiedeń


Obrządek pogrzebowy:

• szkieletowy, duże inwentarze nawet bardzo bogate,
• groby często zaopatrzone w konstrukcje drewniane
• składano tez w grobach szczątki koni, uprząż, siodło
• bardzo duże cmentarzyska nawet powyżej 1000 pochówków


Części stroju:

• bardzo charakterystyczny element stroju- pas – oznaka prestiżu
• do pasów przyczepiano ozdobne metalowe okucie (do kilkudziesięciu sztuk)
• 1. okres wczesnoawarski – okucia wykonywano z blachy srebrnej lub złotej, bez ornamentu, lub techniką wytłaczania; liczne okucia końca pasa
• 2. okres środkowoawarski – utrzymuje się podobny system zdobienia, bardziej zaawansowany, motywy geometryczne, pojawia się technika odlewania (na wosk tracony), okucia głównie z brązu
• 3. okres późnoawarski – motywy roślinne, wici, zwierzęce (mityczne, gryfy), antropomorficzne, okucia ażurowe
z tego okresu pochodzą bardzo charakterystyczne okucia śmigiełkowate. znalezisko z ziem polskich - Kopiec Krakusa.

Ozdoby:

• zausznice, dość proste formy
• paciorki
• bransolety z blachy (żelaznej?) o silnie zgrubiałych, pieczątkowatych końcach

Wyposażenie jeźdźca:

• strzemiona, pierwsze w Europie metalowe strzemiona ( IV typy)
• nieliczni wojownicy posiadali pancerze, czasem podobną osłonę posiadał koń
• łuk – najbardziej rozpowszechniona broń wśród Awarów; łuk refleksyjny- kompozytowy, strzały do łuku były zaopatrzone w trzy liście (są większe od scytyjskich)
• miecz - jako podstawowa broń sieczna, mało znalezisk z cmentarzysk,
• długie noże – ostrze powyżej 20cm.
• szabla od Węgrów
• topory bojowe

Ceramika:

• na peryferiach pn Kotliny Karpackiej liczna ceramika w grobach- naczynia bardzo prymitywne, nieforemne, tylko o przeznaczeniu sepulkralnym, określane jako ceramika nadcisańska
• pozostałe: garnki o brzegu „jakby” kwadratowym – wylew okrągły, obwód kwadratowy
• ceramika toczona na kole, ornamentowana grzebykiem, fale, linie a na dnach znaki garncarskie- typ naddunajski – bardzo bliskie ceramice słowiańskiej doby plemiennej
• naczynia od wyspecjalizowanych rzemieślników, ceramika szara, która zapewne została przejęta przez Awarów razem z rzemieślnikami którzy potrafili ją wytwarzać.
Jez. Balaton (Węgry) – pozostałości enklawy ludności antycznej nad Balatonem, która wytwarzała ceramikę siwą
• ceramika tzw. „żółta” – naczynia wywodzące się z kręgów Azji środkowej (może nawet oddziaływania chińskie), rózne formy. Może to być świadectwo napływu jakiejś grupy koczowniczej z poł. VIIw.
Jedyny materiał z youtube w języku polskim poświęcony Awarom:

Ciekawa strona o Awarach: Avars
Historia Słowian południowych i zachodnich, J. Skowronek, M. Tanty, T.Wasilewski, PWN, Warszawa 1988
Str. 21
Dalszy rozwój ekspansji słowiańskiej przerwało przybycie w połowie VI w. do Wschodniej Europy tureckiego ludu Awarów. Awarowie opuścili zachodni Turkiestan szukając nowych siedzib ; w czasie marszu na zachód podbili i wchłonęli wiele huńskich i bułgarskich ludów, a następnie rozbili związek plemion Antyjskich, podporządkowali sobie Sklawinów dackich i osiedlili się nad dolnym Dunajem. (Autorzy nie podają na jakiej podstawie zaliczyli Awarów do ludu tureckiego językowej , etnicznej ??, skąd wiedza że wywędrowali z terenu Turkiestanu, i w końcu co tego było przyczyną że chciało im się tułać ? – dramatyczna zmiana klimatu w VI w. jako źródło wędrówek ludów?) .Liczebność konnej armii awarskiej wzrosła z 20 tys. Do 50 tys. W 562 r. i około 565 r. Awarowie najechali ziemię Franków, w 567 r. – przy pomocy Longobardów i Bizancjum podbili państwo Gepidów i przesiedlili się na jego terytorium do kotliny Karpackiej. Gdy w rok później niezadowoleni z nowego sąsiedztwa Longobardowie (ciekawe co też nie podobało się im tak aż zmusiło do porzucenia domostw w taki miłym miejscu?) opuścili Panonię udając się do Italii, Awarowie opanowali również ich dawne ziemie, położone na zachód od Dunaju. Wspomagani przez Słowian (zmuszeni do pomocy czy też bardziej współpracujący?) zdobyli około 574r. część ziem położonych nad dolnym i środkowym Dunajem.
Panowanie awarskie nad Słowianami nie było trwałe. Sklawinowie zamieszkujący dawną Dację, który przewodził wówczas Dobręta (Dauritas) … odmówili płacenia daniny kaganowi awarskiemu Bajanowi. Na rozkaz Dobręty posłowie kagana domagający się daniny zostali zamordowani. Około 578r. wojownicy sklawińscy, według przesadnej oceny kronik greckich w liczbie 100 tys. Opuścil ziemie na lewym brzegu Dunaju i spustoszyli ziemie bizantyńskie wdzierając się aż do Grecji. Cesarz Tyberiusz zwrócił się wówczas do Awarów z propozycją zawarcia sojuszu przeciwko Słowianom. Kagan Bajan przyjął propozycję i najechał ziemie Sklawinów dackich. Mim oniszczącego najazdu nie udało się jednak Awarom uzależnić od siebie na stałe plemion słowiańskich w Dacji. Jedynie Słowianie w Panonii zmuszeni zostali do uznania władzy zwierzchniej kaganka, płacenia danin Awarom i dostarczania im na wyprawy wojsk posiłkowych złożonych z piechoty. W 582 r. Awarowie zdobyli Sirmium główną twierdzę bizantyńską broniącej północnej granicy cesarstwa. W następnych latach padały kolejne twierdze bizantyńskie a pochód awarski umożliwił Słowianom zasiedlanie zdobytych obszarów. …Wielkie masy Słowian wspólnie z Awarami pustosząc i zdobywając w latach 610-617 prawie cały Półwysep Bałkański, łącznie z Grecją. Najeźdźcy dotarli aż na Peloponez i wyspy Morza Egejskiego. Zdobywcy słowiańscy podbili i zasymilowali część dawnej ludności. Inne liczne grupy ludności romańskiej opuściły żyzne doliny zajęte przez Słowian i znalazły schronienie w górach, zwłaszcza w centralnej części Płw. Bałkańskiego. Wysoko ongiś zorganizowane społeczeństwa rolnicze przekształciły się w nowych warunkach w prymitywne plemiona pasterskie, nazwane przez Słowian Włachami. Z biegiem czasu termin „Włach” utracił swoje znaczenie etniczne, przestał być określeniem ludzi mówiących dialektami romańskimi stał się w językach południowosłowiańskich synonimem zawodu pasterza. Oprócz Włachów schroniły się przed Słowianami w górach także resztki Ilirów i Traków, dzisiejszy Albańczycy. Były to grupy ludnościi autochtonicznej które zachowały swoje dawne narzecza plemienne i nie uległy procesowi romanizacji.
Ostatnim aktem współdziałania awarsko-słowiańskiego było wielkie oblężenie Konstantynopola w 626r. Flotylla małych łódek słowiańskich wydrążonych w pniach, tak zwanych jednodrzewek. , atakująca miasto od strony morza, zniszczona została przez Greków. Po klęsce tej Słowianie masowo zaczęli opuszczać obóz awarski nastąpiły bowiem nieporozumienia między Awarami i Słowianami i kagan Bajan zmuszony został do odstąpienia od Konstantynopola. Wkrótce potem wybuchły w państwie awarskim walki między Awarami i Słowianami. Na czele powstania słowiańskiego stanął Samo.
Str.24
Klęska Awarów (i Słowian) pod Konstantynopolem zapewne działalność dyplomacji bizantyńskiej wśród Słowian wywołały ogólnosłowiańskie powstanie przeciwko Awarom. Powstańcy wybrali na władcę frankijskiego kupca Samona, prawdopodobnie Galla z pochodzenia. Utworzył on i kierował w latach 626-661 potężnym związkiem plemion, którego ośrodek znajdował się w południowych Czechach i północnej Panonii w ziemi Dulebów. Do utworzonego przez Samona związku plemiennego należeli oprócz plemion czeskich, morawskich i panońskich także Słowianie alpejscy zwani Karantanami nad którymi panował książę Waluk. Dowalki z Awarami stanęły również plemiona Serbów i Chorwatów zamieszkujące dotąd północne Czech yi południową Polskę. Przesiedliły się na Bałkany pomagając miejscowym Słowianom w zrzuceniu jarzma awarskiego. W kilka lat po jego zrzuceniu doszło do wojny między Samonem a frankijskim królem Dagobertem. Wielka wyprawa Franków na ziemie Samona zakończyła się w rok u631 klęską germańskich najeźdźców koło nie zlokalizowanego dotąd grodu Wogatisburg. Słowianie spustoszyli potem Turyngię, a książę Serbów połabskich Derwan zrzucił zwierzchnictwo Dagoberta i podporządkował się Samonowi. Po śmierci Samona związek plemion słowiańskich uległ rozpadowi a państwo awarskie istniało. Unicestwił je dopiero wspomniany wcześniej Karol Wielki. Założona na gruzach państw awarów Marchia Wschodnia była zalążkiem późniejszej Austrii. Pamięć o Awarach przetrwała jednak wśród Słowian, którzy wspominali ich jak potężny wymarły lud ; ich miano plemienne obrzyni dało początek słowiańskiemu wyrazowi olbrzym.

Legion.... czyli ile ...?

Legion.

„Rzymska armia” , N. Rodgers, Bellona Warszawa 2009
Legion.





Legion od łacińskiego słowa legio – pobór. Jak podaje Rodgers około 500 r. p.n.e. cała armia rzymska liczyła do 6 tysięcy żołnierzy a same legiony ukształtowały się ok. 320 r. p.n.e. W trakcie wieków liczba żołnierzy w legionie wachała się od 4500 tysiąca do 5280. (str. 20. )Kohorta zaś liczyła 480 żołnierzy. Liczba legionów zaś osiągnęła makymalna liczbę 70 w 29 r. p.n.e. w którym to roku cesarz Oktawian przeprowadził demobilizacje redukując liczbę legionów do 28, co dawało liczbowo redukcję z 300 000 żołnierzy do 150 000.
http://www.historycznebitwy.info/bitwy/duze/las_teutoburski9ne/legiony.php
http://www.historycznebitwy.info/bitwy/duze/las_teutoburski9ne/legiony_uzbrojenie.php